Reklama r2m

 

Flaga Polski

Wybory 2023 - wydawanie kart do głosowania i jego przebieg

 

Te wybory będą specyficzne - w ich trakcie można oddać głos trzykrotnie (do Sejmu, Senatu i w referendum), co oznacza użycie trzech kart do głosowania.

Można odmówić przyjęcia jednej lub dwóch kart - jest to wola wyborcy, który sam decyduje w ilu głosowaniach chce wziąć udział.

Przybliżymy proces sprawdzania tożsamości wyborcy, wydawania kart wyborczych i tego, co dzieje się w samym lokalu. Posłużymy się wytycznymi Państwowej Komisji Wyborczej dla obwodowych komisji wyborczych.

Wspominamy też o kontrowersjach dotyczących referendum.

 

Lokale wyborcze zostaną otwarte o godz. 07:00 w niedzielę, 15 października 2023 r.

 

Sprawdzenie tożsamości wyborcy

Przed wydaniem kart do głosowania komisja sprawdza tożsamość wyborcy na podstawie dowodu osobistego lub innego dokumentu ze zdjęciem.

"Wyborca może zatem okazać komisji dowolny dokument ze zdjęciem (np. paszport, prawo jazdy, legitymacja studencka), w tym również dokument, który utracił ważność, pod warunkiem że ustalenie tożsamości na jego podstawie nie budzi wątpliwości. Komisja może potwierdzić tożsamość wyborcy także na podstawie aplikacji mObywatel." [1]

"W przypadku gdy okazany na smartfonie dokument nie budzi żadnych wątpliwości nie ma konieczności podejmowania innych kroków weryfikujących jego autentyczność. Natomiast w przypadku stwierdzenia wątpliwości w zakresie autentyczności aplikacji członek komisji sprawdzający mObywatel powinien poprosić wyborcę o wykonanie sprawdzenia w usłudze mObywatel, w szczególności poprzez wyjście z aplikacji i ponowne zalogowanie się." [1]

Możliwość skorzystania z aplikacji mObywatel jest bardzo wygodna - miejmy jednak na uwadze, że to są bardzo ważne wybory i powinniśmy się zabezpieczyć na ewentualność awarii smartfona, braku zasięgu czy rozładowania baterii. Rozważmy zabranie ze sobą fizycznego dokumentu tożsamości.

Komisja sprawdza następnie czy wyborca  jest uprawniony w tym obwodzie i ewentualne wysłanie do wyborcy pakietu wyborczego.

 

Wydawanie wyborcom kart do głosowania

"49. Wyborcy wydaje się po jednej karcie do głosowania w:
1) wyborach do Sejmu;
2) wyborach do Senatu;
3) w referendum." [1]

"Dopóki wyborca nie potwierdzi własnoręcznym podpisem odbioru kart do głosowania, komisja ich nie wydaje." [1]

 

Karty do głosowania otrzymamy "luzem":

 "(...) karty do głosowania NIE BĘDĄ spięte. Nieprawdą jest, że 3 karty do głosowania będą zszyte lub w inny sposób złączone." [2]

 

"50. W przypadku gdy wyborca podczas odbioru kart do głosowania odmówi przyjęcia jednej albo dwóch z nich, wydający karty członek komisji w rubryce spisu wyborców „Uwagi” czyni właściwą adnotację, tj.:
1) „bez Sejmu”;
2) „bez Senatu”;
3) „bez referendum”;
4) „bez Sejmu i bez referendum”’
5) „bez Senatu i bez referendum”;
6) „bez Sejmu i bez Senatu”." [1]

Tutaj ważna uwaga - dopisek o odmowie przyjęcia kart(y) do głosowania wykonuje członek komisji, a nie wyborca.

 

A co jeśli odmówimy przyjęcia kart(y), a potem rozmyślimy się?

"51. Jeżeli wyborca, który odmówił przyjęcia jednej lub dwóch kart do głosowania, następnie będzie chciał otrzymać kartę do głosowania w głosowaniu, w którym nie uczestniczył, komisja wydaje wyborcy tę kartę lub karty, której przyjęcia wcześniej odmówił. Przewodniczący komisji w rubryce spisu wyborców „Uwagi” skreśla właściwą adnotację, o której mowa w pkt 50, i skreślenie to opatruje swoją parafą." [1]

Uwaga! "W drugą stronę" to nie działa!

"52. W przypadku gdy wyborca potwierdził odbiór kart do głosowania, odebrał wszystkie karty i oddalił się od komisji, a następnie wrócił do komisji w celu zwrócenia jednej lub więcej kart, komisja bezwzględnie odmawia ich przyjęcia. Gdyby wyborca mimo wszystko pozostawił kartę lub karty w lokalu wyborczym, komisja nie jest uprawniona do wrzucenia jej do urny wyborczej. W takim przypadku oddanej karty do głosowania nie uwzględnia się w obliczeniach." [1]

Czyli:
- jeśli nie weźmiemy od razu wszystkich kart do głosowania - możemy potem wrócić i "dobrać" kartę do głosowania, z której zrezygnowaliśmy.
- jeśli weźmiemy wszystkie karty i odejdziemy od komisji - nie mamy już możliwości zwrócenia komisji jakiejkolwiek karty

Najbezpieczniej więc podejść po odbiór kart z już ustaloną decyzją, które karty odbieramy.

 

Uwaga! Komisja nie wyda nam ponownie karty do danego głosowania, jeśli ją wcześniej odebraliśmy - nawet jeśli pomylimy się w jej wypełnianiu czy zniszczymy ją.

 

Przebieg głosowania

  1. wyborcy muszą głosować osobiście (wyjątek - głosowanie przez pełnomocnika) - niedopuszczalne jest głosowanie za członka rodziny lub za inną osobę
  2. karty należy wrzucać do urny wyborczej tak, aby strona zadrukowana była niewidoczna
  3. na prośbę osoby niepełnosprawnej może pomóc jej inna osoba, także niepełnoletnia, ale nie może to być członek komisji, mąż zaufania czy obserwator, a sama pomoc ma mieć charakter czysto techniczny
  4. kart do głosowania nie można wynosić poza lokal wyborczy
  5. do urn wyborczych nie można wrzucać innych przedmiotów niż karty do głosowania

 

Kontrowersje referendalne

Zarządzone referendum ogólnokrajowe odbywające się wraz z wyborami parlamentarnymi wzbudza ogromne kontrowersje. Duża liczba organizacji społecznych i pozarządowych krytykuje zarówno postawione pytania jak i sposób organizacji tego referendum. [3]

Przykładowo: "Pytania sugerują preferowany sposób głosowania, manipulują emocjami, w sposób zamierzony budują w odbiorcy poczucie zagrożenia, a tym samym utrudniają obywatelom świadome decyzje. Zaś wprowadzenie tematu migracji, który wcale nie jest jednowymiarowy i ma wpływ na naszą przyszłość, w sposób nieodpowiedzialny społecznie i nieszanujący godności ludzkiej, zaszkodzi nam wszystkim." [4]

Ze względu na to, że o ważności referendum decyduje frekwencja - a dokładnie liczba ważnych kart do głosowania wyjętych z urny wyborczej - osoby, które nie chcą brać udziału w referendum spotykają się z różnymi sugestiami jak to zrobić, aby nie podnosić frekwencji referendalnej.

Najodpowiedniejszą i w zasadzie jedyną bezdyskusyjnie legalną opcją jest odmowa przyjęcia karty referendalnej od komisji wyborczej. Niemniej wymaga ona od wyborcy zadeklarowania tej odmowy, która jest odnotowywana w spisie wyborców, co może być zwłaszcza w małych społecznościach traktowane jako piętnujące.

Innymi metodami wskazywanymi przez różne osoby jest przedarcie karty referendalnej przed wrzuceniem jej do urny, albo wyniesienie jej poza lokal wyborczy. Należy pamiętać jednak, że czyny te są karalne w przypadku ich stwierdzenia przez komisję wyborczą. Karą przewidzianą przez Kodeks Karny jest pozbawienie wolności do lat 3. Kara określona w Kodeksie wyborczym za wyniesienie karty poza lokal wyborczy - to grzywna, ograniczenie wolności lub pozbawienie wolności do lat 2.

Są także sugestie pobrania karty referendalnej i pozostawienia jej w lokalu wyborczym (wówczas jest traktowana oddzielnie przez komisję wyborczą), ale istnieje ryzyko, że ktoś z głosujących później taką kartę wykorzysta i wrzuci do urny.


Info:
[1] Uchwała nr 211/2023 PKW z dnia 25 września 2023 r. w sprawie wytycznych dla obwodowych komisji wyborczych - https://pkw.gov.pl/prawo-wyborcze/uchwaly-pkw/2023-r/uchwala-nr-2112023-pkw-z-dnia-25-wrzesnia-2023-r-w-sprawie-wytycznych-dla-obwodowych-komisji-wyborcz
[2]  Komunikat PKW dotyczący nieprawdziwych informacji o rzekomym łączeniu kart do głosowania - https://pkw.gov.pl/aktualnosci/wyjasnienia-stanowiska-komunikaty/komunikat-dotyczacy-nieprawdziwych-informacji-o-rzekomym-laczeniu-kart-do-glosowania-w-wyborach-do-s
[3] Sieć Obywatelska Watchdog Polska - https://siecobywatelska.pl/jak-zagwarantowac-mozliwosc-odmowy-udzial-u-w-referendum/
[4] Sieć Obywatelska Watchdog Polska - https://siecobywatelska.pl/nie-daj-sobie-wcisnac-referendum

 

Reklama r6s